Een levensmiddelenindustrie zonder toegevoegde suikers, kan dat?

Poll

1351 keer bekeken

 reacties

De één zegt dat het vergif is, de ander noemt het de veroorzaker van suikerziekte. Een derde beargumenteert dat suiker hoort in ons voedingspatroon en er ook voordelen kleven aan het gebruik ervan. Er bestaat zogezegd nog veel onduidelijkheid over het effect van suiker op onze gezondheid. Een van de kritische kernboodschappen aan de levensmiddelenindustrie is dat de hoeveelheid aan toegevoegde suikers in producten moet worden teruggebracht. Willen we een levensmiddelenindustrie zonder toegevoegde suikers? En, kan dat wel?

Fred Brouns

Emeritus hoogleraar Innovatie Gezonde Voeding, Universiteit Maastricht

Wij mensen kunnen prima leven zonder toegevoegde suikers. Er zit voldoende koolhydraten in onze dagelijkse voedingsbronnen om suikers (glucose) te leveren voor de energetische ondersteuning van onze cellen. Maar, suikers doen meer dan alleen dat. Suikers zijn zoet en zoet doet goed. Leg een paar suikerkorreltjes op de tong van een huilende baby en het huilen zal snel overgaan. Moedermelk is ook vrij zoet en dat is waarschijnlijk niet voor niets. Zoet voelt goed, zoet voelt ‘geborgen’. Dat geldt niet alleen voor kinderen! Als leden van autochtoon levende stammen in Centraal Afrika worden gevraagd wat de grootste lekkernijen zijn, volgen de woorden rood vlees en honing. Zoet zit als het ware een beetje ‘in onze genen’.

Fred Brouns
Lees verder

Met de ontdekking om suiker te kunnen isoleren uit riet en biet is er een wereldwijde vraag naar deze zoetigheid ontstaan

Met de ontdekking om suiker te kunnen isoleren uit riet en biet is er een wereldwijde vraag naar deze zoetigheid ontstaan. Suiker maskeert bitter, wat voor velen de reden is om suiker in hun koffie of thee te doen. Suiker heeft ook eigenschappen die, bij een hoger gehalte, de houdbaarheid gunstig beïnvloeden. Om die reden zal je bijvoorbeeld nooit schimmel op honing zien en wordt er veel suiker aan jam toegevoegd. Zit er minder suiker in dan staat de schimmel er al snel op.

Suiker kun je door het te verhitten karamelliseren en dat geeft kleur en smaak. Suiker kent ongelooflijk veel toepassingen die wij allemaal fijn en lekker vinden. De vraag of een levensmiddelenindustrie zonder toegevoegde suikers kan is dan ook niet met een ja te beantwoorden. Het is gewoon nee. 

Ik zelf zou de vraag anders stellen: “een levensmiddelenindustrie die minder suiker toevoegt ten behoeve van ‘een zoete smaak’, kan dat? Dan zeg ik volmondig “ Ja”.

Een bevolking die zelf minder suiker toevoegt of producten met minder suiker kiest, kan dat? Ook dan zou ik “Ja” roepen. Maar beide gaan niet zonder slag of stoot. Suiker is emotie en business tegelijk!

Wat vind jij van het perspectief van Fred Brouns?

Liesbeth Oerlemans

Klinisch epidemioloog, docent voeding en kritisch blogger

Zo op het eerste gezicht lijkt het logisch om actief aan de slag te gaan met toegevoegde suiker. En weet je, eigenlijk dacht ik dat een jaar geleden ook. Nu ik zie hoe dat in de praktijk uitpakt, besef ik dat veel mensen zo weinig nog gewend zijn om gebruik te maken van hun gezonde verstand dat ze ongezonder gaan eten in plaats van beter.

Liesbeth Oerlemans
Lees verder

Er wordt vaak gedacht dat die zogenaamd ‘suikervrije’ recepten gezond zijn en deze onbeperkt gegeten kunnen worden

Op zoek naar snel resultaat

Mensen zijn driftig op zoek naar elk korreltje suiker in hun voeding en lezen etiketten. Dat is op zich een goede ontwikkeling, mits je begrijpt wat er op het etiket staat. Een etiket lezen is voor de consument echter lastig. Er staan zo veel onbekende woorden op, waardoor mensen denken dat ze voor de gek worden gehouden. Soms is dat ook zo, maar fabrikanten moeten zich ook aan de wet houden. En die wet is heel erg complex! Voordat je het weet, verzand je in details en vergeet je de hoofdlijnen. Om gezondheidseffecten te bereiken gaat het om je totale suikerinname.

‘Suikervrije’ recepten

We eten dagelijks 122 gram suiker, daarvan is 71 gram toegevoegd suiker. Volgens de World Health Organization is het verstandig om onze suikerinname te verminderen. Mensen doen dit door toegevoegd suiker te vermijden. Waar mensen zich vaak in vergissen is dat producten zonder etiket ook veel suiker kunnen bevatten. Denk aan recepten met grote hoeveelheden bananen, dadels en ander gedroogd fruit. In dat soort 'suikervrije' recepten wordt vaak ook kokosbloesemsuiker, honing, ahornsiroop of agavestroop toegevoegd. Voor je lijf is die suiker niet anders dan kristalsuiker. De hoeveelheid vitamines en mineralen hierin zijn minimaal.

Bovendien wordt vaak gedacht dat die zogenaamd ‘suikervrije’ recepten gezond zijn en deze onbeperkt gegeten kunnen worden. Het gevolg is dan dat je meer suiker binnen krijgt dan voordat je op suiker lette. Overigens gaat het ook hier weer om de hoeveelheid. Er is niets mis met een banaan of dadel, maar wel met heel veel bananen of dadels op een dag.

Hele voedingspatroon

Als je een koekje vervangt door chips, eet je minder suiker, maar is dat voor je gezondheid niet beter. Uiteindelijk gaat het niet alleen om suiker, maar om je hele voedingspatroon. Als je er niet uitkomt doordat je het etiket niet begrijpt, gebruik dan je eigen gezonde verstand. Als een appel en een koekje evenveel suiker bevatten, kun je toch beter die appel kiezen. Een appel bevat namelijk ook andere voedingsstoffen en vezels, maar een koekje niet.

Wat vind jij van het perspectief van Liesbeth Oerlemans?

Jaap Wassink

VP & Country Director, Coca-Cola European Partners

Waar in de jaren zeventig van de vorige eeuw nog over gefantaseerd werd, is vandaag een realiteit. Met een paar simpele apps op je smartphone kun je je lichaamshuishouding in de gaten houden. Hoeveel calorieën je binnenkrijgt, hoelang en hoe snel je op de loopband doorbrengt, je hartslag, bloeddruk etc. Mensen weten op die manier precies wat goed voor hen is en dragen hun eigen verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd mag van ons worden verwacht dat wij die van ons nemen en alles doen om een gezonde levensstijl te bevorderen. Persoonlijke vrijheid én verantwoordelijkheid gaan dan hand in hand. Druk en controle van bovenaf zijn dan niet meer nodig.

Jaap Wassink
Lees verder

Consumenten willen eigenlijk maar twee dingen: zelf keuzes maken én alle informatie die nodig is om die keuzes te kunnen maken

Consumenten willen eigenlijk maar twee dingen: zelf keuzes maken én alle informatie die nodig is om die keuzes te kunnen maken. Dat geldt dus ook voor de vraag óf en hoeveel suiker zij consumeren. Daarmee is de rolverdeling bepaald. De klant zegt wat hij wil, wat hij lekker vindt en waar hij op wil letten. Op onze beurt bieden wij alle vereiste info, variatie in smaak, caloriegehalte en verpakkingsgrootte en lanceren wij tal van voorlichtingscampagnes. ‘Where there's Coke there’s hospitality’, luidt een van de wat oudere slogans en daar voegen we graag ‘responsibility’ aan toe.

Intussen maken onze medewerkers in het innovatielaboratorium in Brussel overuren. Zij testen steeds nieuwe formules en ingrediënten om lekkere producten op de markt te brengen. Met als doel: steeds minder calorieën. Consumenten die helemaal geen suiker meer willen hebben we ook al veel te bieden. Het mineraalwater Chaudfontaine natuurlijk, maar ook Coca-Cola zero sugar. De nieuwe Coca-Cola met een smaak die nauwelijks van de klassieke Coca-Cola te onderscheiden is en die ‘nul’ suiker bevat. We hebben een grote campagne gelanceerd rondom dit drankje. Coca-Cola-drinkers willen we graag overhalen om deze suikervrije variant eens te proberen, maar wij willen het ook niet opdringen. Dat zou botsen met wat ik net zei over persoonlijke vrijheid en verantwoordelijkheid.

Intussen blijft suiker een belangrijke smaakmaker die in niet-geringe mate bijdraagt aan het zogeheten ‘mondgevoel’. Zoetstoffen als aspartaam en stevia-extract (steviolglycosiden) zijn maar liefst 200 keer zo zoet als suiker. Toch proef je dat niet zo. Daarom zijn wij een fikse uitdaging aangegaan: dezelfde smaak én hetzelfde mondgevoel creëren met varianten die geen calorieën bevatten. We werken er hard aan, maar zijn nog niet klaar.

Wat vind jij van het perspectief van Jaap Wassink?

Paul Mesters

Productie directeur, Suiker Unie

'Zonder suiker’, zoals in dit vraagstuk staat gesteld, wat betekent dat eigenlijk? De WHO heeft een definitie van vrije suikers opgesteld: alle mono- en disachariden die worden toegevoegd tijdens bereiding. Daar vallen ook honing, andere stropen en zelfs suikers uit vruchtensap onder. Het is echter maar de vraag of het een doelstelling moet zijn om enkel producten, en dus een voedingspatroon, zonder suikers te willen. De WHO adviseert dat maximaal 10% aan calorieën in de dagelijkse voeding uit vrije suikers komt. Het is ook heel goed mogelijk om een goed en gezond voedingspatroon te hebben waarbij 10% van de energie-inname van toegevoegde suikers afkomstig is.

Paul Mesters
Lees verder

Veel van de bedrijven die producten maken waarin suiker zit verwerkt, zien zichzelf niet als ‘levensmiddelenindustrie’, maar als ambachtelijk mkb-bedrijf.

Veel van de bedrijven die producten maken waarin suiker zit verwerkt, zien zichzelf niet als ‘levensmiddelenindustrie’, maar als ambachtelijk mkb-bedrijf. Zij produceren bijvoorbeeld pepermunt, chocolade, snoep, drop, banket, koek en ijs, en dat gebeurt vaak op basis van een origineel recept dat al werd gebruikt ten tijde van de oprichting van de fabriek. Het is dankzij de uitvinding van het maken van suiker uit grondstoffen als suikerbiet dat deze producten konden worden ontwikkeld. Zonder suiker hadden deze producten niet bestaan. Een voorbeeld is chocolade, dat altijd een combinatie moet zijn van cacaoboter, cacaopoeder en suiker. 

Technisch gezien kan alles, dus ook een levensmiddelenindustrie zonder suiker, maar welk doel dient dit? Is dat een doel dat we willen nastreven? Vele producten (behalve vloeistoffen zoals frisdranken) zullen duurder, vaak slechter van smaak en minder duurzaam worden. Ook zullen er meer E-nummers moeten worden verwerkt in de etenswaren. Dat leidt bij totale vervanging van alle toegevoegde suikers in ‘vaste’ producten weer tot een andere problematiek. Bovenal leidt het niet tot een significante reductie van calorieën, terwijl in de discussie rondom suiker het mensen nou juist daar om lijkt te gaan. Om nog eens het voorbeeld van chocolade te nemen: chocolade dat uit 99% cacao bestaat en waar dus praktisch geen suiker in zit, bevat meer calorieën dan de pure chocolade van 60% cacao met suiker. Het aantal calorieën is een verschil van meer dan 25%. Een ander bijkomend voordeel is dat de suiker wel lokaal geproduceerd is, en de cacao niet. Wat het product met meer suiker dus ook nog eens duurzamer maakt. De vraag blijft dus: wat is je doelstelling?

Wat vind jij van het perspectief van Paul Mesters?

Willen we een industrie zonder toegevoegde suikers?