Dietisten: onze voedseldokters
José Tiebie

José Tiebie

Diëtist, Dieet Compleet

Als je niet meer weet wat voor jou goed is om te eten, waar kan je dan terecht? José Tiebie is een diëtist in Friesland. In haar praktijk helpt ze mensen die op medische grond naar haar worden doorverwezen. Al bijna dertig jaar adviseert zij mensen over hun voedingskeuzes. “Het heersende beeld van de diëtist is die van gewichtsconsulent, maar tegenwoordig zijn we steeds meer een voedingsdokter.”

De diëtist is de enige die wetenschappelijk is opgeleid en praktisch kan adviseren; we baseren ons op de aanbevelingen van onder andere de Gezondheidsraad en de Voedingsraad. We hebben te maken met de veiligheid van de mens, aan ons is de taak om te nuanceren en uit te leggen. Wij kunnen daardoor een boegbeeld zijn te midden van alle hypes, mensen kunnen bij ons aankloppen voor verduidelijking.

Veel mensen eten heel vaak onbewust

Met welke vraag kloppen mensen bij je aan?

Onze praktijk Dieet Compleet is een medisch bedrijf, dat wil zeggen dat mensen met een medische problematiek bij ons terecht komen. Zij hebben klachten die oorzaak vinden in ziekte of andere lichamelijke aandoeningen; denk aan kanker en hart- en vaatziekten. Iemand die kanker heeft bijvoorbeeld, is vaak ziek en misselijk van een behandeling. Daardoor verliezen ze gewicht en dat heeft weer een ongunstig effect op verdere behandeling. De kracht van de diëtist is dan om samen met de cliënt mogelijkheden en middelen te vinden om ondervoeding zoveel mogelijk te voorkomen. 

Iemand met hart- en vaatziekten is gebaat bij een goede vetinname door een goede verdeling van verzadigde en onverzadigde vetten. De vetten in het bloed worden op die manier positief veranderd, waarmee het risico op een hartinfarct wordt verminderd. 

Er komen ook mensen bij ons in de praktijk met sociale of psychische aandoeningen. Zo zijn er mensen die graag willen afvallen en daarvoor een dieet gebruiken dat op dat moment heel populair is. Ze kunnen dan ineens zo veel afvallen dat ze daardoor de regie over hun leven kwijtraken.

Wij kunnen een boegbeeld zijn te midden van alle hypes, mensen kunnen bij ons aankloppen voor verduidelijking

Hoe help jij cliënten bij het vinden van een oplossing?

De cliënt is altijd leidend, het probleem dat we behandelen is altijd het probleem van de cliënt. Mijn collega’s en ik werken volgens methodisch handelen. Dit houdt in dat we samen met de cliënt stapsgewijs te werk gaan.

We starten eerst een onderzoek, we zetten daarbij het probleem in een zo breed mogelijk perspectief. Dit betekent dat we niet alleen kijken naar de voeding an sich, maar ook naar de thuissituatie, de leefstijl en de voorgeschiedenis. Veel mensen eten heel vaak onbewust. Als je 100 mensen vraagt of ze gezond leven en bewegen, zegt 80 procent daarvan dat ze dat doen. In de praktijk blijkt dat niet het geval te zijn. Cliënten laat ik daarom een eetverslag of de app van het Voedingscentrum (Eetmeter) invullen.

Op basis van de informatie uit het onderzoek, stel ik een diëtetische diagnose op en formuleer ik het kernprobleem. Deze diagnose moet gebeuren volgens bepaalde regels, waar iedere geregistreerde diëtist zich aan heeft te houden. Sinds tien jaar werken diëtisten daar actief mee. Op basis van het kernprobleem en de brede schets van de situatie, stel ik samen met de cliënt behandeldoelen op die leidend zijn in de uiteindelijke behandeling. Uit een evaluatie blijkt of de doelen gehaald zijn en we over kunnen gaan naar afsluiting.


Is er binnen jouw vak veel veranderd ten opzichte van 30 jaar geleden?

Vroeger behandelde ik vooral overgewicht, maar in de loop der jaren heb ik me gespecialiseerd in medische problematiek. Dit betekent niet dat overgewicht is afgenomen of dat meer mensen ziek worden, maar dat we tegenwoordig veel meer kunnen behandelen dan vroeger. Er is daardoor veel meer te doen op het gebied van ondervoeding, oncologische en maag- en darmproblematiek. Ook allergieën komen vaker voor en meer mensen hebben tegenwoordig diabetes. Kortom, er is meer vraag naar behandeling. Dat zie je ook in de toename van diëtisten; toen ik begon in 1987, werkten we in heel West-Friesland met z’n tweeën. Tegenwoordig zijn in deze regio twintig à dertig diëtisten werkzaam.

Wat adviseer je mensen die hun voedingspatroon willen veranderen naar aanleiding van tips die ze op social media hebben gezien?

Als je een tijdje een hype wilt volgen, moet je dat vooral doen als je je daar goed bij voelt. Weet wel dat hypes niet langdurig vol te houden zijn en vaak een tekort in voedingsstoffen en vitamine en mineralen veroorzaken. Mijn advies is daarbij: maak je keuze weloverwogen. Uiteindelijk heb je zelf de regie in handen.

Het gesprek