Kentucky voor Kerstmis en andere wonderbaarlijke kersttradities

Anniek Schelling

Redacteur, Nederland Voedselland

Het is bijna kerst. En inmiddels weten we wat er dan in Nederland op tafel verschijnt: een kerststol, een garnalencocktail en niet te vergeten: het gourmetstel. Maar wat eet de rest van de wereld tijdens kerst? In Japan is het een trend om tijdens de kerstdagen een grote doos gefrituurde kip bij de KFC te halen. En de Slowaken voorspellen tijdens het kerstdessert de toekomst. Hoe ze dat doen? Door een eetlepel pudding tegen het plafond te smijten.

Verstopte amandelen in Zweden

In Zweden vieren ze kerst (Jul – uitgesproken als ‘juul’) op kerstavond, 24 december. Die avond draait het om één ding: het beroemde Zweedse smörgåsbord (Julbord). Dan staan de tafels vol met gerechten en is er zelfs een bepaalde volgorde om je een weg te banen door alle hapjes op tafel. Ze beginnen met de koude gerechten, zoals paté en rendierworst. Daarna zijn de warme vleesstoofpotten en kazen aan de beurt. Het Zweedse kerstmaal is niet compleet zonder een goed gevuld glas sterke drank. 

Een typisch dessert is rijstepap. Het is de traditie om van het kerstdessert een spelletje te maken. Dat werkt zo: in één van de borden pap zit een verstopte amandel. Degene die de amandel vindt, mag een wens doen, krijgt een cadeautje of zal een gelukkig nieuwjaar hebben. 

Zweedse rijstpudding

Traditionele Zweedse rijstpudding. Ook wel bekend als Tomtegröt of Risgrynsgröt. Wie weet zit in dit kommetje rijstepap wel de verstopte amandel. 

Het Feest van de Zeven Vissen in Italië

In Italië vindt op kerstavond het Feest van de Zeven Vissen plaats. Zoals Italianen traditiegetrouw geen vlees eten op vrijdag, geldt dit ook op de avond voor de geboorte van het kindje Jezus. Daarom eten ze vis. Maar waarom dan zeven vissen?  Volgens de Italianen heeft dit te maken met het heilige getal 7. Zoals de schepping die in 7 dagen voltooid werd, de 7 hoofzonden, de 7 sacramenten en de 7 dagen die Maria en Jozef nodig hadden om naar Bethlehem te reizen. Soms worden ook weleens de 7 heuvels rond Rome genoemd, en de 7 dagen van de week. 

De visgerechten variëren van eenvoudige maaltijden zoals macaroni met tonijn tot ware kreeftfestijnen en visgerechten met beluga-kaviaar en tientallen dure vissoorten. Hoewel de Italianen dus eigenlijk 'maar' zeven soorten vis hoeven te bereiden, is het geen uitzondering om meer dan 21 soorten vis op tafel te zetten.

KFC-diner in Japan

Geloof het of niet. Als je in Japan niet weken van tevoren een plekje reserveert, grijp je mis bij... Kentucky Fried Chicken. In 1974 begon de Amerikaanse fastfoodketen in Japan met het promoten van gefrituurde kip als kerstgerecht. De aanleiding? Een gebrek aan kalkoen. De slogan voor de gefrituurde kerstkip: 'Kurisumasu ni wa kentakkii’ - Japans voor Kentucky voor Kerstmis.

Ondergronds vlees in Groenland

In Groenland eten ze met kerst mattak: blubberig walvisvel. Blijkbaar smaakt het vel naar verse kokosnoot, maar is het te taai om te kauwen. Daarom slikken ze het vaak in een keer door. 

Een ander kerstgerecht is kiviak. Dan vullen ze het karkas van een zeehond met het rauwe vlees van zo’n vijfhonderd kleine alken (een soort poolvogel). Het karkas bewaren ze een tijd onder de grond, zodat er geen lucht bij kan komen en de vogels kunnen gisten. Tijdens dat proces verzachten de Alken dankzij de vetlaag van de zeehond. Daarna kan elk deel van de vogel - behalve de veren - rauw gegeten worden.

Smijten met pudding in Slowakije 

Een populair kerstgerecht in Slowakije is zuurkoolsoep (kapustnica) met gedroogde champignons, worst en soms gedroogde pruimen. De traditie is om het kerstdiner af te sluiten door een eetlepel zogenoemde loksa-pudding tegen het plafond te smijten. De oudste man in de familie mag deze taak uitvoeren. Hoe beter het spul blijft plakken, hoe meer geluk de familie in het nieuwe jaar zal hebben.

Kapustnica: de zuurkoolsoep waar Slowaken tijdens de kerst van smullen.

Zure haring met vodka in Finland

In Finland noemen ze kerst Joulu, en Joulupöytä is de naam voor het voedsel dat ze dan eten. Het belangrijkste eten is ham, samen met mosterd en brood. Andere typisch Finse kerstgerechten zijn laatikkos (vleesschotel) en karjalanpisiti (vleesstoof). Zure haring eten de Finnen ook, waar koskenkorva viina (Finse vodka) of bier bij wordt gedronken. Het toetje bestaat uit gemberkoek met glühwein. Of zoals de Finnen het zeggen: glögi.

Russische kerst in januari

Niet overal ter wereld vieren ze kerst in december. In Rusland vieren ze het pas op 7 januari. Dat komt omdat Rusland in de tijd van Peter de Grote in de achttiende eeuw tot de revolutie in 1917 de Juliaanse kalender hanteerde. Deze kalender loopt dertien dagen achter op de Gregoriaanse kalender. Hoewel Rusland nu net als de rest van de wereld de Gregoriaanse kalender gebruikt, baseert de Russisch-Orthodoxe kerk zich nog steeds op de Juliaanse kalender.

Sommige Russen vasten op de dag vóór kerst (6 januari), totdat de eerste ster aan de hemel verschijnt. En dan barst het kerstfeest op 7 januari los met Russische lekkernijen, zoals koetija: een pap gemaakt van graan of rijst, geserveerd met honing, maanzaad, gedroogd fruit en gemalen walnoten. Maar ook borsjtsj (bietensoep), zuurkool en aardappelen zijn daar tijdens de kerst in trek.

Koetija: een typisch Russische lekkernij tijdens de kerst. Pap gemaakt van graan of rijst, geserveerd met honing, maanzaad, gedroogd fruit en (gemalen) walnoten. Het gerecht wordt ook wel sochevnik genoemd.