Van Snuf de hond tot sojasaus

Anniek Schelling

Redacteur, Nederland Voedselland

In deze rubriek vertelt iemand die werkt in de voedingssector over het boek dat hem of haar inspireert. Deze week vragen we het aan Thomas Uljee, mede-eigenaar van Meesterbakker Uljee en founder van Tomasu – de enige micro-gebrouwen sojasaus in Europa. Zoals de bevlogen sojasaus-pionier zelf zegt, leest hij veel. Maar als hij denkt aan boeken die hem inspireren, duikt hij terug in zijn kindertijd. Hij praat over boeken zoals 'De Scheepsjongens van Bontekoe' en 'Snuf de hond'.
Welke boek inspireert jou?

'Dan denk ik aan vier boeken uit mijn jeugd. Uit sommige karakters haal ik nog steeds inspiratie. Zoals uit het karakter van een man uit het verhaal Snuf de hond, dat zich in oorlogstijd afspeelt. Die man vist continu naar informatie bij de NSB. Daarmee kijken andere mensen argwanend naar hem, alsof hij een verrader is. Maar dat doet hij allemaal om te weten wanneer de Duitsers gaan invallen, om op die manier onderduikers te redden. Of uit het karakter van het meisje Ayla uit het boek De stam van de holenbeer. Het vertelt het verhaal van een modern meisje dat wordt geboren in de prehistorie. Zodra Ayla opgroeit wordt duidelijk dat ze verschilt van de andere stamleden. Zij draagt hedendaagse normen en waarden: het is een geëmancipeerde vrouw in een dominante mannenwereld. Ze is vlugger, ondernemender, slimmer, anders… En dat botst met de oude cultuur.'

'Op 11-jarige leeftijd las ik The Art of War, van de Chinese leider Sun-Tzu. Het geeft inzichten in het gebruik van vaardigheden, tactieken, psychologie en discipline om tegenstanders te slim af te zijn. Het boek is al meer dan 2000 jaar oud, maar alles dat erin staat is nog steeds relevant. Tot slot het vierde boek: De Scheepsjongens van Bontekoe. Een avonturenverhaal over drie hutjongens aan boord van het schip van Kapitein Bontekoe, die naar Oost-Indië vaart.'

Mede-eigenaar van Meesterbakker Uljee en founder van Tomasu: Thomas Uljee.

Hoe inspireren deze boeken jou?

'Het is een menselijke neiging om jezelf als middelpunt te beschouwen. Maar de wereld draait niet om één iemand; niet om jou, en ook niet om mij. Dat leerde ik van de man uit het boek Snuf de hond. Hij zette zijn ego opzij om een ander te redden. Dat heeft zoveel indruk op mij als kind gemaakt. Ik vind het heel bijzonder dat je dat durft te doen.'

'De stam van de holenbeer inspireerde mij op een andere manier. Tot 2013, dacht ik altijd in businessmodellen. Ik was té ambitieus, ik wilde de wereld veranderen. Het moest steeds groter, sneller, goedkoper. Daardoor raakte ik de grip kwijt. Ik liep op mijn tenen en daardoor besefte ik dat ik nooit mijn voetafdruk op deze wereld achter kon laten. Zo kon het leven niet bedoeld zijn, dacht ik. In dat jaar zag ik op Discovery Channel een Amerikaan die sojasaus rijpte op bourbonvaten. Toen wist ik: dat wil ik ook gaan doen. Dertig uur nadat ik de documentaire had gezien, stond ik in Kentucky bij die Amerikaan voor de bedrijfsdeur en werd ik binnengelaten. Vanaf dat moment ben ik mijn gevoel gaan volgen, in plaats van mijn verstand. Dat leerde ik van Ayla in De stam van de holenbeer. In een wereld waarin ze zich niet thuis voelt, is ze continu in conflict met haar eigen emoties. Ayla laat zien hoe belangrijk het is om je gevoel te laten spreken, en je niet sociaal wenselijk te gedragen. Want dat is het recept voor een ongelukkig leven.'

'Wil je de slag winnen of de oorlog? Door die vraag in het boek The Art of War leerde ik verder te kijken dan de korte termijn. Het helpt mij om de juiste keuzes te maken die over honderd jaar nog steeds effect hebben. Dat vind ik veel fascinerender dan snelle oplossingen. En misschien is door dit boek ook wel mijn grote interesse voor de Oosterse cultuur ontstaan.'

'De Scheepsjongens van Bontekoe kwamen telkens in een andere wereld terecht. Qua klimaat, de natuur, de cultuur, de mensen. Alles was anders dan waar ze vandaan kwam. Die reislust heeft mij getriggerd om op jonge leeftijd de wereld rond te reizen.'

Deze vier boeken die Thomas Uljee las als kind, hebben een grote impact gehad op de rest van zijn leven. Zijn grootste inspiratie komt uit de verhalen van de boeken: Snuf de hond, De Scheepsjongens van Bontekoe, The Art of War en De stam van de Holenbeer.

Aan wie raad je deze boeken aan, omdat hij of zij ze echt moet lezen?

'Ik raad deze boeken niet specifiek aan iemand aan. Maar ik wil wel laten zien hoe groot de impact kan zijn van boeken die je als kind leest. Die verhalen veranderen de manier waarop je denkt. En die gedachtes zijn van groot belang op de rest van je leven en alle keuzes die je daarin maakt. Voor mij hebben deze vier boeken daar een grote rol in gespeeld. Ze hebben mij helpen vormen tot wie ik nu ben.'