Voedselproductie in de stad
“Het verticaal verbouwen van landbouwproducten is niets nieuws in Nederland, al realiseren we ons dat niet altijd”, Jasper den Besten – lector Nieuwe Teelsystemen bij HAS Hogeschool – legt ons uit wat ‘vertical farming’ inhoudt en hoe het toe te passen is binnen de Nederlandse landbouw.

Bij vertical farming, oftewel verticale landbouw, worden groenten en fruit op meerdere lagen boven elkaar geteeld. Met het idee om voedsel in de stad te gaan produceren, heeft de Amerikaan Dickson Despommier een boost gegeven aan het concept vertical farming, dat eerder in Japan geïntroduceerd werd. “De behoefte om voedsel in de stad te produceren komt voort uit de grote afstanden die geteelde producten in de Verenigde Staten moeten afleggen. Sla uit Californië doet er een paar dagen over om in New York aan te komen. Toen bleek dat er niet genoeg watervoorraden in Californië waren en er zelfs sprake was van een watergebrek, werd het duidelijk dat er nagedacht moest worden over andere manieren om aan voedsel te komen in de grote steden”, vertelt Den Besten.


De komst van ledverlichting

Ook in Nederland zijn er al redelijk wat pilots gestart (en weer gestopt). Tot de komst van de ledverlichting was de warmte die de lampen gaven vaak een probleem. Den Besten: “Met de komst van moderne ledverlichting is het mogelijk het licht en de temperatuur apart van elkaar te regelen om een optimale omgeving voor de planten te creëren.”

Het is voor veel andere landen de toekomst

Buiten de pilots zijn we in Nederland op dagelijkse basis al bezig met verticale landbouw. “Al realiseren we ons dat niet altijd. Denk bijvoorbeeld aan champignons of witlof. Beide producten hebben geen licht nodig om te groeien en doen dat in bakken die op elkaar worden gestapeld. In Zeeland is er een kwekerij die al jaren bieslook teelt in een stapelsysteem.”

Verticale landbouw in Nederland

Of we in Nederland volledig over moeten stappen op verticale landbouw? “Nee”, vindt Den Besten. “We kunnen in Nederland op heel veel manieren efficiënt en effectief, tegen een lage kostprijs, meer dan genoeg producten van hoge kwaliteit maken.” Toch is Den Besten van mening dat we in Nederland meer aan de slag moeten met verticale landbouw: “Het is voor veel andere landen de toekomst. Als we in Nederland een aantal vertical farms professioneel en rendabel laten draaien, dan kunnen we onze kennis en de materialen die daarbij horen exporteren. Een mooi voorbeeld is de vertical farm die StaayFood Group in Dronten gaat bouwen.”


"De producten die zich bij uitstek lenen voor verticale landbouw, zijn planten waarbij al heel veel ‘energie’ in het zaad zit. Een aardappel bijvoorbeeld haalt zijn energie (kcal) uit licht. Het is dus vooral voordeliger om die producten in één laag onder de zon te telen. Kiemgroenten zijn een mooi voorbeeld van wat uiterst geschikt is voor verticale landbouw.”

Je kunt jaarrond hetzelfde product leveren, je hoeft niet te spuiten tegen schimmels en beestjes en je hebt geen last van hagel, regen en onweer

Naast de implementatie van verticale landbouw voor de export van kennis, ziet Den Besten mogelijkheden voor niche-producten. “Denk bijvoorbeeld aan oude aardappelrassen die heel populair zijn in de betere restaurants. Met de dagverse culinaire aardappeltjes hoef je niet de wereldmarkt te voeden, maar bezorg je mensen in een restaurant wel een leuke avond.”


De voordelen van verticale landbouw

Voordelen van verticale landbouw moeten we volgens Den Besten voornamelijk zoeken in het feit dat je de elementen zelf in de hand hebt. “Je kunt jaarrond hetzelfde product leveren, je hoeft niet te spuiten tegen schimmels en beestjes en je hebt geen last van hagel, regen en onweer.” De planten in een verticale boerderij groeien zo veel mogelijk op water verrijkt met meststoffen.” Een zogenaamd hydroponic-systeem. “Er is slechts een klein beetje aarde nodig waarin het zaadje kan kiemen. Den Besten: “Die aarde is geen echte grond meer. Het is een substraat, dat steriel is en geen problemen oplevert voor de voedselveiligheid. Het eindproduct is te vergelijken met een product uit de biologische teelt, alleen dan is het echt high-tech”.



Wil je meer weten over het werk van Jasper den Besten, of heb je vragen naar aanleiding van dit interview? Stel je vraag hieronder.

AgriFoodTech Platform: Vertical Farming

Wil je meer weten over het werk van Jasper den Besten, of heb je vragen naar aanleiding van dit interview? Stel je vraag hieronder.

Het gesprek