Waarom moet voedselverspilling nu worden aangepakt?

991 keer bekeken

Het thema voedselverspilling kreeg afgelopen maanden een flinke impuls: maart was de maand van de voedselverspilling, de Taskforce Circular Economy in Food deelde zijn ambitieuze agenda tegen voedselverspilling, en minister Schouten van LNV sprak uit dat houdbaarheidsdata op lang houdbare producten zoals pasta en koffie aangepakt moeten worden, want daar zou de meeste voedselverspilling kunnen worden tegengegaan.

Wat is wettelijk gezien voedselverspilling?

Volgens de wet spreken we van voedselverspilling als grondstoffen en producten – bewerkt, deels bewerkt of onbewerkt – die bedoeld zijn voor menselijke consumptie niet voor menselijke consumptie worden gebruikt. Er wordt daarbij geen onderscheid gemaakt tussen voedsel dat voor of na de houdbaarheidsdatum wordt weggegooid, of tussen voedsel dat wel of niet bedorven is. Er wordt wel onderscheid gemaakt tussen vermijdbare en onvermijdbare voedselverspilling. Vermijdbare voedselverspilling gaat over voedsel dat gegeten had kunnen worden, onvermijdbare verspilling betreft voedsel dat niet te consumeren is, zoals schillen, pitten, botten, graten, kaaskorsten, koffiedik en andere resten. 

Wereldwijd lijden miljoenen mensen honger, dan moet je geen voedsel verspillen

Waarom krijgt het onderwerp voedselverspilling de laatste jaren veel aandacht?

Het tegengaan van voedselverspilling is onderdeel van de Duurzame Doelen (SDGs) van de Verenigde Naties. Deze zijn opgesteld met als doel een einde te maken aan armoede en honger, de mensenrechten te beschermen en de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. In totaal telt het pakket 17 doelstellingen voor de periode 2015–2030. Doelstelling 12 staat voor een Duurzame consumptie en productie; van energiebronnen, drinkwater, maar ook van voedsel. Als subdoel is geformuleerd ‘Tegen 2030 de voedselverspilling in winkels en bij consumenten per capita halveren en voedselverlies reduceren in de productie- en bevoorradingsketens, met inbegrip van verliezen na de oogst.’

Alle lidstaten van de VN hebben zich gecommitteerd aan het behalen van die doelstellingen, en deze geïntegreerd in nationaal beleid.

Daarnaast is voedselverspilling ook slecht voor het milieu

Waarom is voedselverspilling dus erg?

Gevoelsmatig is het zo klaar als een klontje: wereldwijd lijden miljoenen mensen honger, dan moet je geen voedsel verspillen. In 2016 zouden 815 miljoen mensen honger hebben geleden (zo’n 11% van de wereldbevolking), 38 miljoen meer mensen dan in 2015. Deze stijging werd grotendeels veroorzaakt door aanhoudende geweldconflicten en klimaat-gerelateerde schokken. Wereldwijd lijden de meeste mensen honger in Azië (520 miljoen), Afrika (243 miljoen) en Latijns-Amerika en de Caraïben (42%). 

Daarnaast is voedselverspilling ook slecht voor het milieu. “6 tot 8 procent van de klimaatuitstoot is gekoppeld aan voedselverspilling,” stelt Toine Timmermans. Volgens Rabobank gebruikt het verspilde voedsel namelijk een kwart van al het water in de landbouw, “een landbouwareaal zo groot als China”, en is verantwoordelijk voor 8 procent van de wereldwijde uitstoot aan broeikasgassen. Minder voedselverspilling betekent minder hoeven te produceren en dat betekent minder druk op water, land en klimaat. Immers, er is minder voedsel nodig. Met het weg moeten gooien van voedsel verspil je dus niet alleen voedsel, maar ook alle energie en grondstof die nodig waren voor het maken van het product.

Het gesprek